IPSI / Ukryte / Jak okiełznać swoje ego bólu?
Jak okiełznać swoje ego bólu?

Jak okiełznać swoje ego bólu?

Czy zdarza Ci się, że podczas trudnej rozmowy życzysz rozmówcy źle, bardzo źle? Słyszysz myśli, których nigdy nie wypowiedziałbyś na głos. Czujesz, jak narasta w Tobie napięcie i wiesz, że za chwilę wybuchniesz. Każde słowo Twojego rozmówcy traktujesz jak atak i… odpłacasz pięknym za nadobne.

Potem żałujesz – wypowiedzianych słów, czarnych myśli. Nie martw się, jest na to sposób. To przejawy Twojego ego bólu, które sprawia, że komunikacja przestaje być efektywna, a trudna rozmowa staje się wręcz niemożliwa.

Co zrobić, aby zatrzymać eskalację reakcji z poziomu ego bólu?

W trudnej relacji czy rozmowie bardzo szybko budzi się w nas silny proces narracyjny z poziomu ego bólu, czyli narastanie negatywnych myśli, komentarzy o silnym ładunku emocjonalnym, skierowanych pod adresem osoby, z którą się rozmawia. Te myśli i komentarze z kolei błyskawicznie generują kolejne silne, negatywne emocje wtórne, które jeszcze bardziej nakręcają to błędne koło i… kierują Twoim zachowaniem.

Można to przerwać jedynie przy pomocy dobrze i sprawnie działającego mózgu refleksyjnego, czyli świadomości, oraz konkretnych technik wspierających cały proces, takich jak:

  • świadomy oddech,
  • uważność (mindfulness),
  • czy określone strategie poznawcze.

Dobra wiadomość jest taka, że to zdecydowanie łatwiejszy proces, niż w przypadku pierwotnej reakcji emocjonalnej, ponieważ w tego typu reagowanie zaangażowany jest nasz mózg racjonalny (refleksyjny). Tyle tylko, że działa on pod dyktando mózgu emocjonalnego. Jest to proces w części świadomy – o wiele bardziej niż reakcji fight-flight.

Siła świadomości

Kiedy jesteśmy w pełni świadomi, że powstające w naszej głowie negatywne komentarze i myśli są wytworem naszego ego bólu i zdajemy sobie sprawę z tego, że są one zupełnie nieefektywne i nieużyteczne, wtedy mamy szansę zatrzymać ten proces. Możemy zaparkować takie myśli, odstawić je na półkę, a emocje pomieścić w sobie i zintegrować je ze świadomą częścią naszego mózgu, aby móc wybrać inne, dużo bardziej skuteczne zachowanie, adekwatne do sytuacji.

Nie ma również sensu walczyć, czy opierać się procesowi powstawania w naszej głowie negatywnych komentarzy i myśli, jako reakcji na to, co robi druga osoba, ponieważ to też walka z wiatrakami. Możemy jedynie być w pełni świadomi tego typu narracji i komentarzy, obserwować je, świadomie zawierać je w sobie i dystansować się od nich – nie są nami, dlatego nie powinny nami kierować. Taki proces nazywamy dyfuzją poznawczą.

Jakie konkretne umiejętności i techniki są pomocne?

Jeśli chcemy sprawnie radzić sobie w sytuacjach trudnych i stresujących rozmów i jeśli chcemy umieć skutecznie przerywać błędne koło naszych reakcji emocjonalnych, powinniśmy nauczyć się, w jaki sposób zachować i utrzymać pełen kontakt z naszą świadomą częścią mózgu w tego typu sytuacjach.

  • Oznacza to wiedzę i praktyczne umiejętności bycia świadomym powstających w naszej głowie na poziomie ego bólu komentarzy i narracji po to, by umieć się od nich zdystansować i po prostu im nie ulegać.
  • Pomocne są również wiedza i świadomość tego, jakiego typu trudne zachowania innych osób wytrącają nas z równowagi (Model 7 Kategorii Trudnych Zachowań), które osoby, sprawiają nam szczególną trudność (różnice psychologiczne) oraz jakie określone reakcje emocjonalne w nas wywołują.
  • Ważnym jest także, aby ćwiczyć i wzmacniać naszą świadomą część mózgu (mózg refleksyjny) poprzez techniki mind-fitness, doskonalić samoświadomość naszych reakcji, naszych słabych i mocnych stron, poszerzać swoją wiedzę na temat różnic psychologicznych i trudnych zachowań innych osób oraz doskonalić konkretne techniki i strategie poznawczej kontroli emocji i komunikacji w stresie (Model 3 Poziomów Uważnego Kontaktu), wywierania wpływu, świadomego oddechu, mieszczenia emocji w sobie i uważności (mindfulness).

Z tymi technikami możesz zapoznać się i nauczyć się je wykorzystywać w sytuacjach stresowych podczas szkolenia Trudne rozmowy.

Zgłoś się na „Trudne rozmowy”

Krzysztof Kaluta

Krzysztof Kaluta
Psycholog, konsultant, coach, psychoterapeuta. Stypendysta Instytutu Psychologii Zorientowanej na Proces im. C.G. Junga w Zurichu. Współpracował z takimi firmami doradczymi, jak Chiltern Consultancy Int., czy Right Management Manpower Group. Od wielu lat prowadzi szkolenia, coaching oraz projekty konsultingowe.